“เสื่อกกบ้านแพง”ภูมิปัญญาหัตถกรรม สู่สินค้า OTOP เลื่องชื่อ
 
ประวัติการทอเสื่อกก
การทอเสื่อกกมีการทอมาตั้งแต่สมัยปู่ย่า ตา ยายประมาณ ๖๐ ปีมาแล้ว โดยทอจากต้นกกสามเหลี่ยม ต่อมาพระที่วัดได้นำพันธ์ต้นกก มาจากจังหวัดร้อยเอ็ดมาทดลองปลูกที่ริมหนองน้ำบึงแพง ต่อมาได้มีพัฒนากรเข้ามาร่วมกลุ่มทอเสื่อกกจัดตั้งคณะกรรมการขึ้นในปี ๒๕๒๑  สมาชิกก่อตั้ง   มี นางสัว สิทธิจันทร์ เป็นประธาน และในปี ๒๕๓๒ ได้รับการสนับสนุนจากกรมส่งเสริมอุตสาหกรรม ได้ส่งวิทยากรมาฝึกอบรมเกี่ยวกับการซอย การย้อมสี การทอ การแปรรูป และการให้ลวดลาย  ในการทอเสื่อกกให้กับกลุ่ม
 
ประวัติของกลุ่มทอเสื่อกก
การทอเสื่อกก  เกิดขึ้นประมาณ  ๖๐  ปีแล้ว  ส่วนใหญ่ทอเสื่อเพื่อใช้สอยในครัวเรือนสำหรับแลกเปลี่ยนกับสิ่งของเครื่องใช้ภายในครัวเรือนกันเองในหมู่บ้านและหมู่บ้านใกล้เคียงโดยเริ่มต้นทอกกสามเหลี่ยม (ต้นผือ)ต่อมาพระที่วัดได้นำพันธุ์กกกระจูด  ( ต้นไหล ) มาจากจังหวัดร้อยเอ็ดมาทดลองปลูกที่ริมบึงแพง ผลปรากฏว่าเป็นพืชที่ปลูกได้ผลดี  เจริญเติบโตเร็ว  จึงมีราษฎรในเขตหมู่บ้านแพงนำมาปลูกซึ่งต้นกกกระจูดมีคุณสมบัติที่เหนียว เมื่อทอเป็นผืนใช้งานดี มีความคงทนถาวรมากกว่าการทอจากต้นกกสามเหลี่ยม ( ต้นผือ ) ต่อมามีการจัดตั้งเป็นกลุ่มอาชีพทอเสื่อกกขึ้นส่งเสริมคุณค่าทางวัฒนธรรม  มีความโดดเด่น  มีเอกลักษณ์ความเป็นไทยเสื่อกก,ผลิตภัณฑ์จากกก กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านแพง แปรรูปต้นกก นำมาทอเป็นเสื่อ ต่างๆ
มี  ๒  แบบหลักคือ
๑. ที่ทอเป็นผืน
๒. แบบแยกชิ้นส่วนแล้วนำมาต่อเป็นผืน พับเก็บได้
เป็นเพียงตัวอย่างสินค้า บางอย่างที่ได้รับความนิยม ยอดสั่งซื้อจำนวนมากเป็นพิเศษและนอกจากนี้ยังมี ชุดรองจาน ชุดรองแก้ว เสื่อกก รวมทั้งรูปแบบอื่น  ๆ  อีก มากมาย ด้วย  กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านแพงการทอเสื่อกก บ้านแพง มีมาแต่โบราณ เนื่องจากสภาพพื้นที่ของหมู่บ้านอยู่ใกล้แหล่งน้ำ ซึ่งมีต้นกกขึ้นอยู่มากมายตามธรรมชาติการทอเสื่อกกในระยะแรกใช้สีธรรมชาติของต้นกก ไม่มีการย้อม ทอด้วยมือ สำหรับใช้สอยในครัวเรือน ถวายวัด และแลกเปลี่ยนต่อมามีผู้พบเห็นมีการมาขอซื้อไปใช้เอง จากผลผลิตที่ตั้งใจว่าจะทำไว้ใช้เอง ทำให้กลับกลายเป็นการผลิตเพื่อจำหน่ายสู่ท้องตลาดจนในที่สุดบ้านแพงได้มีการรวมตัวตั้งกลุ่มขึ้นในปี ๒๕๒๑ จากนั้นได้รับการสนับสนุนไปศึกษาดูงานที่จังหวัดจันทบุรี พอกลับมาก็ได้แนวความคิดในการทอเสื่อกกเป็นลายมัดหมี่ต่างๆ และเพิ่มคุณภาพด้วยการเย็บของข้างเสื่อด้วยผ้าฝ้าย และทำทรงใหม่ให้สามารถพับเก็บ และพกพาสะดวกได้ ส่วนลวดลายที่ทำให้ลูกค้าชื่นชอบมากที่สุด คือ ลายมัดหมี่ ลายถักเปีย ลายขิต ลายแหลมจุดเด่นของผลิตภัณฑ์อยู่ที่บรรจุภัณฑ์ที่สวยหรู  มีสไตล์  เอกลักษณ์อันโดดเด่นของเสื่อกกบ้านแพง อันเป็นที่นิยมของตลาด ได้แก่ สีสันที่กลมกลืน ลายมัดหมี่ที่สะดุดตา เนื้อแน่น ละเอียด เพราะมีเคล็ดลับอยู่ที่การ ผูกเส้นยืน ต้องผูกให้ตึง และนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง  ๆ  ที่จำหน่ายอยู่นั้น ประกอบด้วย ที่รองแก้ว รองจาน เบาะรอง นั่ง เสื่อนั่งสมาธิบุฟองน้ำ เสื่อนอนบุฟองน้ำ  เสื่อม้วนเสื่อพับ  เสื่อชายรุ่ย  กระเป๋าถือ  หมวก  กล่องกระดาษทิชชู  ม่านกันแดดหมอนอิง  หมอนสามเหลี่ยม  ส่วนวิธีการเก็บรักษา หรือทำความสะอาด หากเปียกน้ำให้นำไปผึ่งแดดให้แห้งถ้าสกปรกมาก ก็ใช้แปรงทองเหลืองขัด ก็จะสะอาดเหมือนเดิม
 
การสืบทอด
ประเทศไทยเป็นประเทศที่มีวัฒนธรรม มีลักษณะและเอกลักษณ์เป็นของตน ศิลปวัฒนธรรมแต่บรรพบุรุษสืบยาวนาน  หลายทศวรรษ  ประจักษ์แก่สายตามาถึงรุ่นลูกรุ่นหลาน  ได้สัมผัสกันอย่างเป็นรูปธรรมและนามธรรม ซึ่งสิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่บ่งบอกได้ว่า  บรรพบุรุษเราในรุ่นก่อน  ๆ  มีความรู้ความสามารถในการออกแบบงานศิลปะจนกลายเป็นวัฒนธรรม  เป็นองค์ความรู้สืบทอดรุ่นต่อรุ่นไม่ให้สูญหายไป  และก็ยังคงสืบทอดต่อไปอีกยาวนาน ด้วยการอนุรักษ์ความเป็นไทยไว้สืบไป

การพัฒนาต่อยอด
เสื่อกก จากสินค้าพื้นบ้านของชาว อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม ที่ทอใช้ภายในครัวเรือน สู่การรวมตัวในชื่อ  กลุ่มสตรีทอเสื่อกกบ้านแพง  เพื่อทอขายเชิงพาณิชย์ สร้างรายได้เสริมแก่สมาชิกในชุมชน สมาชิกในหมู่บ้านจึงมีความคิดริเริ่มรวมตัวกันเป็นกลุ่มสตรีทอเสื่อกกบ้านแพง  ทอเสื่อออกไปขายในพื้นที่นอกหมู่บ้าน  สร้างรายได้อีกทางหนึ่งให้แก่คนในหมู่บ้าน โดยเริ่มจากการขายเสื่อไปยังพื้นที่ใกล้เคียงเสื่อที่ทำขายในช่วงแรก  ๆ  จะมีสีแดง ดำ น้ำเงิน เหมือนเสื่อทั่วไป แต่หลังจากได้เห็นตลาด ได้เข้าร่วมพัฒนาสินค้ากับหน่วยงานจากภาครัฐ ก็เริ่มที่จะพัฒนาสินค้าให้มีความแตกต่าง เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวมากขึ้น เนื่องจากสินค้าประเภทเสื่อมีผู้ผลิตค่อนข้างมากจากหลายจังหวัด  สินค้ามีความเหมือนกันหมดเกือบทุกเจ้ากลุ่มจึงหยิบเอาเอกลักษณ์ของทางภาคอีสาน คือ ลายมัดหมี่ เข้ามาผสมผสานในการทำลวดลายเสื่อ ย้อมสีกก และเปลี่ยนจากสีดำ แดง น้ำเงิน ให้เป็นโทนสีน้ำตาล เพื่อความคลาสสิก แตกต่างจากเสื่อของที่อื่น ที่โดดเด่นคือ ดูแลรักษาง่าย ไม่สกปรกลวดลายในการทอก็ใช้ความสามารถเฉพาะตัวของแต่ละคน แต่ละบ้านก็จะทอเสื่อที่มีลวดลายต่างกันเหมือนการทอผ้า ทำให้เสื่อแต่ละผืนมีเอกลักษณ์เฉพาะไม่เหมือนกัน มีความหลากหลาย แต่ยังคงอยู่ภายใต้ความเป็นเอกลักษณ์ของหมู่บ้านเดียวกันนอกจากนี้ ได้นำเสื่อไปพัฒนาบุฟองน้ำ เพิ่มความหนานุ่ม แต่จะไม่ทำให้หนามาก เพราะนอนเสื่อแล้วจะได้ไม่ปวดหลัง โดยได้รับคำแนะนำมาจากลูกค้า ตลอดจนเพิ่มขนาดการผลิตให้มีหลายขนาด หลายรูปแบบ เช่น ทำเป็นที่รองนั่ง และเบาะนั่งสมาธิ ซึ่งลูกค้านิยมซื้อไปถวายพระ ชุดรองจาน รองแก้ว กล่องใส่ทิชชู่ รองเท้า กระเป๋า เป็นต้น รวมทั้งยังมีการพัฒนาออกแบบถุงใส่สินค้า เป็นถุงผ้าสีน้ำตาล ให้เข้ากับสีเสื่อ จากเดิมที่ใส่ถุงพลาสติกธรรมดาขาย ทำให้สินค้าดูมีมูลค่ามากยิ่งขึ้น